Kontakt

Ząbki ul.Narutowicza 4
Stanisław Nitek
Tel: 502-315-952
Katarzyna Tylmanowska-Nitek
Tel: 509-975-219
e-mail: stanislawnitek@wp.pl
wizyty po uzgodnieniu telefonicznym

Prasa

Infekcje gardła

MEDICAL TRIBUNE  NR 20/2007   19 GRUDNIA

WSKAZÓWKI SPECJALISTY

Infekcje gardła
 
Infekcje gardła lub migdałków najczęściej wywołują wirusy lub bakterie
(zwłaszcza paciorkowce), czasem grzyby.

Do ok. 3.  r.ż. podczas infekcji górnych dróg oddechowych stan zapalny obejmuje głównie migdałek gardłowy. Powiększając się, często blokuje on ujścia gardłowe trąbek słuchowych, co może prowadzić do zapaleń zatok lub ucha środkowego. W uzasadnionych przypadkach konieczna jest adenotomia. Po 3.-4. r.ż. występuje zwykle angina ropna, czyli ostre bakteryjne zapalenie migdałków podniebiennych z charakterystycznymi czopami ropnymi, wywołana paciorkowcami (zwłaszcza β-hemolizującymi z grupy A) lub innymi bakteriami, wrażliwymi z reguły na antybiotyki z grupy penicylin (skuteczniejsze z inhibitorem β-laktamazy), cefalosporyny II generacji, linkozamidy. Antybiotykami II rzutu są makrolidy. Istotne jest stosowanie odpowiednio wysokich dawek oraz wystarczająco długi okres leczenia (min. 10-12 dni), aby nie doszło do nawrotu choroby, przejścia ostrego stanu zapalnego w przewlekły lub powikłań miejscowych bądź ogólnych.

Różne oblicza anginy

W postaci wirusowej na powierzchni migdałków nie stwierdza się nalotów ropnych (postać rumieniowa lub pęcherzykowa). Wyjątek stanowi mononukleoza zakaźna o etiologii wirusowej, trudna do odróżnienia od anginy ropnej. Charakterystyczny jest brak poprawy mimo prawidłowej antybiotykoterapii oraz typowy obraz rozmazu krwi.

Angina ropna oporna na prawidłową antybiotykoterapię może maskować chorobę hematologiczną (np. ostrą białaczkę szpikową). Przy objawach anginy należy pamiętać o niektórych chorobach zakaźnych (błonicy czy płonicy- zwanej dawniej szkarlatyną) oraz o anginie Plaut-Vincenta i anginie Ludwiga (ropowica dna jamy ustnej).

Najczęstszym powikłaniem miejscowym anginy ropnej jest ropień około migdałkowy objawiający się znacznym ograniczeniem bólowym przy próbach otwierania ust (szczękościsk – trismus). Treść ropna gromadzi się pomiędzy torebką migdałka a powięzią pokrywającą mięśnie bocznej ściany gardła. Po stronie ropnia około migdałkowego migdałek jest wyraźnie przemieszczony i uwypuklony przyśrodkowo. Ropień powinien być nacięty przez laryngologa i poszerzany codziennie do czasu ustąpienia treści ropnej. Nieprawidłowo leczony może przebić się do przestrzeni międzypowięziowych szyi, spowodować ropowicę szyi, a nawet sepsę. Nacieki zapalne w jamie ustnej i gardle mogą być także zębopochodne. Przy szczękościsku, zwłaszcza przy braku objawów stanu zapalnego, zawsze należy podejrzewać zmiany nowotworowe jamy ustnej lub gardła, raki nabłonkowe i chłoniaki.

Szpatułka prawdę powie

Przy badaniu gardła przydatną metodą jest uciskanie migdałków podniebiennych szpatułką. W przewlekłym ropnym zapaleniu migdałków stwierdza się często przy ucisku wypływanie z migdałków treści ropnej. Wskazana jest odpowiednia antybiotykoterapia, a jeśli jest nieskuteczna, leczenie operacyjne. Podobnie przy nawracających anginach ropnych. Można tak uniknąć powikłań ogólnych: gorączki reumatycznej, kłębuszkowego zapalenia nerek i innych.

Uciskanie szpatułką może również pomóc odróżnić zaleganie detrytu (martwa materia organiczna złożona głównie ze złuszczonych komórek nabłonka i resztek pokarmu) w kryptach migdałków od mylnie rozpoznanej anginy ropnej. Uniknie się wtedy zbędnej antybiotykoterapii. Przy ucisku szpatułką z miejsca „czopu ropnego” wydobywają się białawe masy detrytu o konsystencji białego sera w postaci drobnych kulek o przykrym zapachu. Zwykle wystarcza okresowe oczyszczanie migdałków i płukanie gardła płynami odkażającymi. W uzasadnionych przypadkach przy zaleganiu dużej ilości mas detrytu można wykonać ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym zabieg waporyzacji krypt migdałków przy użyciu lasera, elektrokoagulacji lub stosowanej przez Autora  od kilku lat z dobrym efektem kriochirurgii. Czasami z mas detrytu zalegających w kryptach migdałka może powstać złóg – w postaci kamienia, po usunięciu którego pacjent odczuwa natychmiastową ulgę. Za czop ropny na migdałku może być błędnie przyjęta torbielka retencyjna. Można ją opróżnić przy użyciu igły iniekcyjnej.

U osób z objawami chronicznego podrażnienia gardła i krtani (także nosa i zatok) należy brać pod uwagę przewlekły zanikowy nieżyt błony śluzowej (zwłaszcza w starszym wieku) lub zmiany spowodowane refluksem żołądkowo-przełykowym. Leczenie jest objawowe. Jeśli leczenie zostanie przerwane, objawy zwykle nawracają. Pacjent z bólem gardła może cierpieć na zapalenie lub kamicę ślinianek podżuchwowych. Stwierdza się wówczas bolesne obrzmienie zmienionej zapalnie ślinianki, a czasami złóg wyczuwalny w badaniu palpacyjnym. Zwykle zlecamy antybiotykoterapię. Czasami konieczne jest leczenie operacyjne polegające na usunięciu kamienia z przewodu ślinianki lub wycięciu całej ślinianki. Pomocne są badania obrazowe, głównie USG.

Przy nawracających zapaleniach górnych dróg oddechowych w tym również gardła i/lub migdałków nie należy zapominać o profilaktyce (leki immunostymulujące w tym szczepionki również doustne, w wybranych przypadkach leczenie bodźcowe – leczenie uzdrowiskowe, krioterapia ogólna – kriokomory – wymagane skierowanie od lekarza z informacją o braku przeciwwskazań).

Zawsze w wypadku długotrwałego bólu gardła niereagującego na leczenie zachowawcze należy bezwzględnie wykluczyć zmiany nowotworowe.

Wszystkie prawa zastrzeżone: www.niteks.pl
Projekt i wykonanie: BPROG